Erguvan Bir İstanbul Ağacı
Nisanın son haftası açan erguvanların 15-20 günlük bir ömrü var. Pembe çiçekler, kısa süre sonra yerini yeşil yapraklara bırakıyor. Erguvan, bir İstanbul ağacı. Ama Bursa da erguvanla anılıyor. İstanbul’da Boğaz’ın iki yakasında erguvan temaşa etmenin en iyi yolu; Boğaz turu yapan tekneler. İstanbullular ve Anadolu’dan İstanbul’a gezmeye gidecekler, elinizi çabuk tutun! İşte erguvanın keyfini en güzel çıkaracağınız mekânlar…
İstanbul âşığı merhum A.Süheyl Ünver, yıllar önce kaleme aldığı “Erguvan ve Boğaziçi” başlıklı yazısında İstanbulluların erguvanın tadını çıkaramadığından; erguvan seyretmek için gayret sarf etmediklerinden dem vurur. Haksız da sayılmaz Ünver. Dün olduğu gibi bugün de tabiatın Boğaziçi’ni pembeleştiren erguvanlarından haberi yoktur çoğu insanın. Yıllardır süren ekonomik kriz, işsizlik, bir türlü çözüme kavuşturulamayan; kronikleşen gündemler insanların yaşama sevincini elinden alsa da bir bahar neşesi yaşamanın tam vaktidir. Çünkü şu günlerde erguvan ağaçları bütün zenginliklerini ortalığa dökmüş, Boğaziçi pembe çiçeklerle boyanmıştır. Hilmi Yavuz’un dediği gibi “erguvan bürümüş zaman”dır.
Anadolu yakasında erguvan seyredeceğiniz yerler: Fenerbahçe Burnu, Vaniköy Papaz Korusu, Kanlıca Mihrabat Korusu…
Baharın geldiğini ilk laleler müjdeledi İstanbul’da. Renk renk, laleler, kentin her yerinde açtı. Gözümüz, gönlümüz bayram etti. Bayram neşvesi erguvanla sürüyor. Nisanın son haftası Erguvan ağaçları çiçeklendi. Bu muhteşem güzelliğin 15-20 günlük ömrü var. Pembe çiçekler kısa süre sonra yerini yeşil yapraklara bırakıyor. 
Erguvan, bir İstanbul ağacı. Akdeniz kökenli ama İstanbul’la anılıyor. Bunun da nedeni erguvan renginin, Bizans imparatorlarının simgesi sayılması. Bizans’ta imparator ve soylular kendilerini “Erguvan kanlı” olarak kabul ediyorlarmış. Hıristiyan Batı kültüründe sık sık işlenmiş trajik bir hikayesi de var erguvanın: Havarilerinden biri (Yehuda) Hz. İsa’ya ihanet eder ve sonra da pişman olur. Bu pişmanlıkla kendini erguvan ağacının dalına asar. Bu ihaneti sindiremeyen erguvanın önceleri beyaz olan çiçekleri utancından kırmızı/pembeye dönüşür. Bundandır ki, Latince ismi cercis siliquastrum olan erguvan ağacına Hıristiyanlar Yahuda (Juda) ağacı der.
Erguvanı denizden seyredin
Boğaz’ın iki yakasında erguvan temaşa etmenin en iyi yolu Boğaz turları yapan tekneler. Dentur Avrasya motorları Beşiktaş’tan ve Üsküdar’dan Boğaziçi turları düzenliyor. Yine Kadıköy ve Eminönü’nden hareket eden Turyol’un Boğaziçi seferleri erguvanı denizden seyretmek isteyenler için iyi bir seçenek.
Aşiyan Mezarlığı’nda Fatiha okuyun
Rumehisarı’na kadar gitmişken Aşiyan Mezarlığı’na uğramadan ayrılmayın. Erguvan ağaçlarını görebilir, tanıdık birçok isme Fatihalar gönderebilirsiniz. Mezarlığın hemen girişinde sizi “Ölüm asude bahar ülkesidir bir rinde” diyen Yahya Kemal karşılıyor. Münevver Ayaşlı, Hilmi Ziya Ülken, Osmanlı’nın son Medine Valisi Fahrettin Paşa, Nihad Sami Banarlı, Edip Cansever, Orhan Veli, Özdemir Asaf, Aşiyan’da medfun bulunan bazı isimler…
En iyi Boğaziçi fotoğrafı burada…
Boğaziçi Üniversitesi’nin hemen yanındaki Doğa Tepe muhteşem bir Boğaz manzarası sunuyor. Bir kafe-restoran hizmet veriyor. Pembe gelinliğini giyen Boğaz’ı en iyi fotoğraflayacağınız noktalardan birisi bu tepe. Burada nefeslenip yemek yiyebilir, çay-kahve içebilirsiniz.
Fethipaşa Korusu’nda nefeslenin
İstanbul’da erguvanın en iyi görülebileceği yerlerden birisi de Üsküdar’daki Fethipaşa Korusu. Koru, barındırdığı tarihî yapılar, yüzlerce bitki ve ağaç türleriyle İstanbullulara Boğaz manzarası eşliğinde yürüyüş, yemek ve dinlenme imkanı da sunuyor. Buradaki çok sayıda erguvanı seyredip sosyal tesislerde kahvenizi yudumlayabilirsiniz.
Rumelihisarı’nda erguvani zaman
Avrupa yakasında oturanlar için Rumelihisarı ve Emirgan ve Yıldız Korusu güzergahı en ideal yerler olarak görünüyor. Güne hisar civarındaki kafelerde kahvaltıyla başlayabilirsiniz. Hisarın hemen yanındaki ağaçlar ve Boğaz seyrine doyulmaz bir güzellik sunuyor.
Bursa’da erguvanın bayramı var
Yıldırım Bayezid’in damadı Emir Sultan döneminde ‘Erguvan Cemiyeti, Erguvan Faslı’ adıyla başlatılan Erguvan Bayramı tam 465 yıldır devam ediyor. Emir Sultan döneminde, halife ve dervişlerin baharda erguvanların açtığı günlerde bir araya gelmesiyle ortaya çıkan bu etkinlik, ilerleyen zamanda halkın da katılımıyla adeta bir bayram veya şenliğe dönüştü.
Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen ‘465. Erguvan Bayramı’, 24-25-26 ve 27 Nisan tarihleri arasında düzenlenen etkinliklerle kutlandı. Baharı müjdeleyen, bereket, huzur ve kardeşliğin sembolü olarak kabul edilen Erguvan Bayramı etkinlikleri bu sene de Emirsultan Meydanı’nda başladı ve çeşitli etkinliklerle devam etti. Osmanlı Sultanı Yıldırım Bayezid’in damadı Bursa erenlerinden Emir Sultan ‘ın her yıl erguvan açma mevsiminde Bursa’da, sevenleriyle buluşması nedeniyle 14. yüzyıldan itibaren düzenlenmeye başlanan Erguvan Bayramı, 19. yüzyıla kadar bir gelenek olarak sürdürülmüş. 1855 Bursa Depremi’nde kesintiye uğramış. O dönemde, Erguvan Bayramı süresince farklı şehirlerden Bursa’ya gelen kalabalık halk kitleleri nedeniyle şehrin ekonomik ve sosyal hayatında bir hareketlilik oluşur, dergâhta ve camide yaptıkları dualar, Bursalılarca bolluk, bereket, huzur ve sevinç sebebi sayılırmış.
Erguvan sergisi de var
Sultanahmet’te çok fazla erguvan ağacı yok ama her yıl bu zamanlarda açılan geleneksel bir sergi var. Türk ve İslâm Eserleri Müzesi’nde 7 Mayıs’a kadar devam edecek olan sergiye Sultanahmet’e yolunuz düşerse uğramayı ihmal etmeyin. Minyatür, tezhip, resim, çini ve fotoğraflarda erguvan teması işleniyor. Erguvan İstanbul Derneği’nin kurucularından ve geçen yıl vefat eden sanatçı Nusret Çolpan’ın erguvanlı minyatürlerine de sergide özel bir yer ayrılmış.
Fotoğraf makinesiz geziye çıkmayın!
Erguvan, sanıldığının aksine kokusuz bir çiçek
Haluk Dursun’un sayımına göre İstanbul’da (kesin rakam olmamakla birlikte) Avrupa yakasında 500′e yakın, Anadolu’da 700′ü aşkın olmak üzere 1.200 civarında erguvan ağacı var.
Erguvan gezisine çıkarken yanınızda fotoğraf makinesi bulundurmayı ihmal etmeyin.
Geziye çıkmadan evvel Haluk Dursun’un İstanbul’da Yaşama Sanatı ve Ramis Dara’nın “Erguvan Zamanı” kitaplarına göz atabilirsiniz. Hilmi Yavuz’un “Erguvan Sözler” isimli kitabı da şiirseverler için başka bir seçenek.
Çevre ve Orman Bakanlığı’nın fidanlıklarından erguvan fidesi alıp dikebilirsiniz.
Emirgan Korusu’ndaki Sarı Köşk’e yolunuzu düşürürseniz erguvan çiçekleriyle süslenmiş salatadan tadabilirsiniz.
